ΕΑΔΗΣΥ 1352/2026: Μη νόμιμη υπογραφή συνεργάτη και αποκλεισμός προσφοράς

Σε υπόθεση που χειρίστηκε το Γραφείο μας και αφορούσε προδικαστική προσφυγή για την νομιμότητα τεχνικής προσφοράς σε διαγωνισμό δακοκτονίας. Η απόφαση 1352/2026 του 4ου Κλιμακίου της ΕΑΔΗΣΥ, η οποία εκδόθηκε στις 26 Αυγούστου 2026, ακύρωσε την κατακύρωση του επίμαχου τμήματος, επειδή δεν είχε εξασφαλιστεί η συνεργασία ενός δηλωμένου οδηγού και η υπογραφή που εμφανιζόταν δίπλα στο όνομά του δεν αποτελούσε νόμιμη υπογραφή του.

Τα βασικά πραγματικά περιστατικά

Η υπόθεση αφορούσε το συγκεκριμένο τμήμα Δήμου, για δολωματικούς ψεκασμούς ελαιοδέντρων κατά την τριετία 2026–2028, εκτιμώμενης αξίας 192.528 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Συμμετείχαν δύο οικονομικοί φορείς και η σύμβαση κατακυρώθηκε στον μειοδότη.

Ο δεύτερος κατά σειρά μειοδοσίας προσέβαλε την κατακύρωση, υποστηρίζοντας ότι δύο οδηγοί που περιλαμβάνονταν στον πίνακα προσωπικού του αναδόχου δεν είχαν συμφωνήσει να συνεργαστούν μαζί του ούτε είχαν υπογράψει τον σχετικό πίνακα. Προς απόδειξη προσκόμισε υπεύθυνες δηλώσεις των ίδιων των οδηγών.

Η αποδεικτική εικόνα διαφοροποιήθηκε για τα δύο πρόσωπα:

• Ο πρώτος οδηγός ανακάλεσε την αρχική αρνητική δήλωσή του, με μεταγενέστερη υπεύθυνη δήλωση με βεβαίωση γνησίου υπογραφής, επιβεβαιώνοντας τη συνεργασία του. Ως προς αυτόν, η Αρχή δεν θεώρησε αποδεδειγμένη την καταγγελλόμενη πλημμέλεια.
• Ο δεύτερος οδηγός διατήρησε την άρνησή του ότι είχε συναινέσει ή υπογράψει. Η επίκληση εκ παραδρομής συμπερίληψης των στοιχείων του κρίθηκε ότι ενίσχυε τη διαπίστωση πως η συνεργασία του δεν είχε εξασφαλιστεί.

Τα σημαντικότερα νομικά ζητήματα

1. Η νόμιμη υπογραφή ως ουσιώδες στοιχείο της προσφοράς.
Η διακήρυξη απαιτούσε, επί ποινή αποκλεισμού, πλήρως συμπληρωμένο πίνακα με τις υπογραφές των οδηγών. Η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι η μη νόμιμη υπογραφή ισοδυναμεί, ως προς τις έννομες συνέπειές της, με έλλειψη υπογραφής. Επομένως, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να απορρίψει την προσφορά, ανεξάρτητα από την ύπαρξη δόλου ή τον ενδεχόμενο ποινικό χαρακτηρισμό της πράξης (σκέψη 19).

2. Η εξασφάλιση του προσωπικού πρέπει να υπάρχει κατά την υποβολή της προσφοράς.
Η υπογραφή δεν αντιμετωπίστηκε ως απλή τυπική απαίτηση, αλλά ως στοιχείο που βεβαίωνε την πραγματική συνεργασία του δηλωμένου προσωπικού. Η έλλειψη αυτής της συνεργασίας κατά τον κρίσιμο χρόνο συνιστούσε ουσιώδη ανεπάρκεια της προσφοράς.

3. Τα όρια της συμπλήρωσης και της αντικατάστασης προσωπικού.
Η συγκεκριμένη έλλειψη δεν μπορούσε να θεραπευθεί με διευκρινίσεις ή συμπλήρωση κατά το άρθρο 102 του ν. 4412/2016. Επίσης, ο όρος της διακήρυξης που επέτρεπε αντικατάσταση μελών της ομάδας έργου αφορούσε την εκτέλεση της σύμβασης και δεν μπορούσε να καλύψει αρχική πλημμέλεια της προσφοράς, σύμφωνα και με το άρθρο 104 παρ. 1 (σκέψεις 19 και 27).

4. Η διάκριση μεταξύ ελαττωματικής προσφοράς και απατηλής συμπεριφοράς.
Η Αρχή δεν δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν εκ προθέσεως σοβαρές απατηλές δηλώσεις ή αυτοτελές σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα κατά το άρθρο 73 παρ. 4. Ως προς το ΕΕΕΣ, έλαβε υπόψη ότι κατά την υποβολή της προσφοράς δεν υπήρχε σχετική διαπίστωση αρμόδιας αρχής. Παράλληλα, δεν θεώρησε αποδεδειγμένη με βεβαιότητα την ύπαρξη πλαστών εγγράφων ή συστηματικής συμπεριφοράς. Συνεπώς, η ακύρωση στηρίχθηκε στην αντικειμενική έλλειψη νόμιμης υπογραφής και εξασφαλισμένης συνεργασίας (σκέψεις 23 και 27).

5. Το έννομο συμφέρον και τα όρια της προσφυγής.
Ο δεύτερος μειοδότης είχε έννομο συμφέρον να επιδιώξει τον αποκλεισμό του ανταγωνιστή του. Τυχόν πλημμέλειες της δικής του προσφοράς δεν μπορούσαν να εξεταστούν παρεμπιπτόντως μέσω της παρέμβασης. Αντίστοιχα, ο ισχυρισμός του για την εμφάνιση ίδιου οδηγού και στις δύο προσφορές απορρίφθηκε ως αλυσιτελής, επειδή επιδίωκε προληπτική προστασία της δικής του προσφοράς έναντι ενδεχόμενης μελλοντικής κρίσης (σκέψεις 7 και 31).

Το αποτέλεσμα

Η ΕΑΔΗΣΥ δέχθηκε την προδικαστική προσφυγή, απέρριψε την παρέμβαση και ακύρωσε την απόφαση 499/2026 κατά το μέρος της αποδοχής της τεχνικής προσφοράς και της κατακύρωσης του συγκεκριμένου τμήματος. Διέταξε επίσης την επιστροφή του παραβόλου των 962,64 ευρώ. Το διατακτικό περιορίζεται στην ακύρωση αυτή και δεν περιλαμβάνει απευθείας ανάθεση στον προσφεύγοντα.